Một đơn nhãn hiệu đang có ý kiến phản đối của người thứ ba, hoặc đã nhận thông báo dự định từ chối từ Cục Sở hữu trí tuệ, chưa phải là quyền: kết quả có thể là được cấp, được cấp hẹp hơn, hoặc bị từ chối. Mua một đơn như vậy là mua một khả năng. Giá và điều khoản phải phản ánh đúng khả năng đó, không phải phản ánh giá của một văn bằng hoàn chỉnh.
Tình huống thường gặp: thương hiệu đã chạy tốt trên thị trường, chủ rao bán với câu "đang chờ cấp bằng", nhưng không nói rằng đơn đang vướng. Bài này giúp bên mua nhận ra đơn đang ở giai đoạn nào, đọc các văn bản của Cục và của bên phản đối để đánh giá sức nặng, và cấu trúc giao dịch sao cho rủi ro chưa ngã ngũ được chia công bằng. Việc kiểm một đơn bình thường chưa có bằng là một chủ đề khác; ở đây chỉ bàn đơn đang có vấn đề.
Đơn đang vướng: hai nguồn rắc rối khác nhau
Nguồn thứ nhất đến từ người thứ ba. Sau khi đơn được công bố, bất kỳ ai cũng có thể gửi ý kiến cho Cục về việc cấp hay không cấp văn bằng, cho đến trước khi Cục ra quyết định. Người phản đối thường là chủ một nhãn hiệu có trước, một doanh nghiệp đang dùng tên tương tự, hoặc người cho rằng mình mới là người có quyền đăng ký. Ý kiến phản đối không tự làm đơn bị từ chối, nhưng buộc Cục cân nhắc thêm và có thể kéo dài thời gian xử lý.
Nguồn thứ hai đến từ chính quá trình thẩm định. Khi thẩm định nội dung, nếu thấy dấu hiệu thiếu khả năng phân biệt, trùng hoặc tương tự với nhãn có trước, hoặc có vấn đề khác, Cục ra thông báo dự định từ chối và cho người nộp đơn thời hạn để trả lời, sửa đổi hoặc thu hẹp. Thông báo này là bước bình thường, nhiều đơn vẫn được cấp sau khi trả lời tốt; nhưng nó cũng có thể là dấu hiệu đầu tiên của một kết quả xấu.
Hai nguồn có thể xuất hiện cùng lúc. Một đơn vừa bị phản đối vừa có thông báo dự định từ chối dựa trên chính nhãn của người phản đối là tình huống nặng nhất, vì hai luồng lý lẽ củng cố lẫn nhau.
Hồ sơ bên mua cần xem trước khi bàn giá
Bên bán thường chỉ đưa tờ khai và thông báo chấp nhận đơn hợp lệ. Với một đơn đang vướng, bạn cần thấy toàn bộ hồ sơ trao đổi, cụ thể:
- Tờ khai, mẫu nhãn và danh mục hàng hoá, dịch vụ đã nộp, kèm mọi lần sửa đổi.
- Mọi thông báo của Cục: chấp nhận đơn hợp lệ, kết quả thẩm định nội dung, dự định từ chối, kèm các nhãn đối chứng được viện dẫn.
- Văn bản trả lời của người nộp đơn và các tài liệu đính kèm, nếu đã trả lời.
- Ý kiến phản đối của người thứ ba và tài liệu họ nộp, cùng ý kiến phản hồi của người nộp đơn.
- Thời hạn còn lại để trả lời các thông báo đang mở; đây là con số sống còn vì lỡ hạn có thể dẫn tới bị từ chối.
- Thông tin về tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp đang theo đơn, và tình trạng hợp đồng với họ.
Nếu bên bán từ chối đưa các văn bản này với lý do "chuyện kỹ thuật, không quan trọng", đó là thông tin quan trọng nhất bạn nhận được trong ngày.
Đọc sức nặng của từng loại vướng mắc
Bảng dưới gợi ý cách xếp mức độ. Kết luận cuối cùng cho một đơn cụ thể cần người có chuyên môn đọc hồ sơ.
| Tình huống | Dấu hiệu nhẹ | Dấu hiệu nặng |
|---|---|---|
| Dự định từ chối vì thiếu khả năng phân biệt | Chỉ một phần dấu hiệu bị coi là mô tả; có thể loại trừ phần đó | Toàn bộ tên là từ mô tả hàng hoá, không có chứng cứ sử dụng lâu dài |
| Dự định từ chối vì tương tự nhãn có trước | Nhãn đối chứng khác nhóm hàng, hoặc khác nhau rõ về cách đọc, hình | Nhãn đối chứng gần như giống hệt, cùng loại hàng hoá |
| Ý kiến phản đối dựa trên quyền có trước | Bên phản đối chỉ có đơn nộp sau, hoặc quyền yếu | Bên phản đối có văn bằng nộp trước, cùng loại hàng hoá |
| Ý kiến phản đối về quyền đăng ký | Lập luận chung chung, không chứng cứ | Có chứng cứ bên phản đối mới là người tạo ra và dùng tên đầu tiên |
| Thời hạn trả lời | Còn đủ thời gian chuẩn bị | Sắp hết hạn trong lúc đang đàm phán chuyển giao |
Một đơn có nhiều ô ở cột phải là một đơn mà bạn nên coi như không có văn bằng khi định giá, và chỉ trả thêm nếu kết quả tốt thực sự đến.
Những điều bên mua hay bỏ sót
Kết quả có thể là cấp hẹp hơn. Để vượt qua dự định từ chối, người nộp đơn thường phải thu hẹp danh mục hoặc chấp nhận loại trừ một phần dấu hiệu. Văn bằng cuối cùng có thể không còn bảo hộ đúng mặt hàng bạn quan tâm.
Ai được quyết định cách trả lời trong lúc chuyển giao. Nếu bạn đã đặt cọc nhưng đơn vẫn đứng tên bên bán, bên bán có thể đồng ý thu hẹp danh mục theo cách bất lợi cho kế hoạch của bạn. Hợp đồng cần quy định mọi văn bản trả lời Cục phải được bạn đồng ý trước.
Rủi ro tranh chấp ngoài thủ tục. Người phản đối có quyền có trước có thể không dừng ở việc gửi ý kiến: họ có thể gửi thư cảnh báo hoặc khởi kiện việc sử dụng nhãn trên thị trường. Bên mua tiếp tục kinh doanh dưới tên đó là thừa hưởng cả rủi ro này.
Chuyển giao đơn cũng là một thủ tục. Muốn đơn đứng tên bạn trước khi có kết quả, cần làm thủ tục ghi nhận thay đổi người nộp đơn. Trong lúc chờ, thông báo của Cục vẫn gửi cho người nộp cũ hoặc đại diện của họ.
Cấu trúc giao dịch cho một đơn chưa ngã ngũ
Mục tiêu là trả tiền tương ứng với mức chắc chắn tăng dần. Một trình tự thường được dùng:
- Ký thoả thuận khung, trong đó giá được chia thành phần cố định cho tài sản bàn giao ngay (công thức, khách hàng, tên miền) và phần phụ thuộc kết quả đơn.
- Quy định bên bán phải trả lời mọi thông báo đúng hạn, và mọi văn bản trả lời phải được bên mua xem, đồng ý trước khi nộp.
- Làm thủ tục ghi nhận chuyển giao đơn sang bên mua khi thời điểm thuận lợi, hoặc giữ đơn đứng tên bên bán đến khi có văn bằng rồi chuyển nhượng, tuỳ tư vấn chuyên môn.
- Phần tiền phụ thuộc kết quả được chia thành bậc: trả đầy đủ nếu được cấp với danh mục giữ nguyên, trả một phần nếu cấp hẹp, không trả nếu bị từ chối.
- Quy định ai chịu chi phí trả lời, khiếu nại nếu bị từ chối, và ai quyết định có khiếu nại hay dừng lại.
- Cam kết bên bán không rút đơn, không thoả thuận riêng với bên phản đối nếu không có sự đồng ý của bạn.
Với đơn đang có ý kiến phản đối từ một bên có quyền có trước rõ ràng, bạn nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn hoặc nhờ người làm nghề đọc hồ sơ trước khi ký thoả thuận khung, vì cách đánh giá khả năng thành công quyết định toàn bộ cấu trúc giá.
Nếu đơn bị từ chối: các ngả tiếp theo và ai trả chi phí
Quyết định từ chối cấp văn bằng không phải lúc nào cũng là điểm cuối. Người nộp đơn có quyền khiếu nại quyết định đó theo thủ tục và thời hạn luật định; nếu khiếu nại không thành, còn con đường khởi kiện hành chính. Mỗi bước mất thêm thời gian, thường tính bằng tháng hoặc năm, và tốn công sức chuẩn bị lập luận, chứng cứ. Trong suốt thời gian đó, thương hiệu vẫn ở trạng thái lơ lửng.
Ngả thứ hai là bỏ dấu hiệu cũ, nộp đơn mới cho một dấu hiệu khác đủ xa nhãn đối chứng, rồi chuyển dần thị trường sang tên mới. Ngả này chắc hơn nhưng làm mất một phần giá trị mà bạn định mua, đó là sự quen thuộc của khách với tên cũ.
Hợp đồng mua bán nên trả lời trước ba câu: ai quyết định có khiếu nại hay không, ai chịu chi phí cho mỗi bước, và phần tiền phụ thuộc kết quả được xử lý thế nào trong lúc chờ. Bỏ trống ba câu này, hai bên sẽ phải thương lượng lại đúng vào lúc quan hệ căng nhất, khi một bên vừa nhận tin xấu.
Ví dụ giả định: thương hiệu trà sữa và ý kiến phản đối
Ví dụ giả định: chị Mai định mua một thương hiệu trà sữa có ba cửa hàng ở Quảng Ninh. Đơn nhãn hiệu nộp được hai năm, bên bán nói "sắp có bằng". Khi xin toàn bộ hồ sơ, chị thấy đơn đã nhận ý kiến phản đối của một doanh nghiệp có văn bằng cho tên gần giống trong nhóm đồ uống, nộp sớm hơn, và Cục đã ra thông báo dự định từ chối viện dẫn chính văn bằng đó. Hạn trả lời còn hơn một tháng.
Chị đề nghị cấu trúc lại: trả ngay cho ba cửa hàng, thiết bị và công thức; phần thương hiệu chỉ trả nếu đơn được cấp. Bên bán ban đầu không đồng ý, nhưng khi được xem bảng phân tích sức nặng của từng vướng mắc, họ nhận ra mức giá ban đầu dựa trên một giả định khó đứng vững. Chị cũng tính trước phương án dự phòng: nếu đơn bị từ chối, ba cửa hàng sẽ đổi tên, và chi phí đổi bao bì, biển hiệu đã được trừ vào giá.
Phần quyết định trả lời Cục được giao cho chị duyệt trước, và hai bên thống nhất rằng nếu muốn thu hẹp danh mục để vượt qua dự định từ chối, các dòng đồ uống chủ lực phải được giữ lại. Đơn sau đó được cấp với danh mục hẹp hơn, đúng phần chị cần, và khoản tiền tương ứng được trả theo bậc đã thoả thuận.
Câu hỏi thường gặp
Mua một đơn nhãn hiệu đang bị phản đối có được không?
Được, nếu bạn hiểu rằng đó là mua một khả năng chứ chưa phải quyền. Giá nên chia thành phần cố định cho tài sản bàn giao ngay và phần phụ thuộc kết quả đơn, kèm quyền đồng ý trước mọi văn bản trả lời Cục.
Thông báo dự định từ chối có nghĩa là đơn sẽ bị từ chối?
Không hẳn. Đây là bước bình thường trong thẩm định, người nộp đơn có thời hạn để trả lời, sửa đổi, thu hẹp hoặc đưa thêm chứng cứ. Nhiều đơn vẫn được cấp sau đó, nhưng có thể với phạm vi hẹp hơn ban đầu.
Ai có thể gửi ý kiến phản đối đơn nhãn hiệu?
Bất kỳ người thứ ba nào cũng có thể gửi ý kiến về việc cấp hay không cấp văn bằng, từ khi đơn được công bố đến trước khi Cục ra quyết định. Người phản đối thường là chủ nhãn có trước hoặc người cho rằng mình có quyền đăng ký.
Có chuyển tên người nộp đơn trong lúc đơn đang vướng được không?
Có thủ tục ghi nhận thay đổi người nộp đơn do chuyển giao đơn. Thời điểm làm thủ tục nên được cân nhắc cùng tiến độ trả lời thông báo, vì trong lúc chờ ghi nhận, thông báo vẫn gửi tới người nộp cũ hoặc đại diện của họ.
Nếu đơn bị từ chối sau khi đã trả tiền thì sao?
Tuỳ hợp đồng. Nếu phần tiền thương hiệu được gắn với kết quả đơn, bạn chỉ mất phần đã trả cho tài sản khác. Nếu đã trả toàn bộ mà không có điều khoản, việc đòi lại phải qua đàm phán hoặc tranh chấp hợp đồng.
Đang có phản đối thì có nên tiếp tục kinh doanh dưới tên đó không?
Việc tiếp tục sử dụng có thể kéo theo rủi ro bị bên có quyền có trước gửi thư cảnh báo hoặc khởi kiện. Bên mua nên đánh giá sức nặng quyền của bên phản đối và chuẩn bị phương án đổi tên trước khi đầu tư thêm vào bao bì, biển hiệu.